Dvitīyopadeśaḥ (Prāṇāyāma) · Verso 59

योगिनी चक्रसम्मान्यः सृष्टिसंहारकारकः | न क्षुधा न तृषा निद्रा नैवालस्यं प्रजायते

yoginī cakrasaṃmānyaḥ sṛṣṭisaṃhārakārakaḥ | na kṣudhā na tṛṣā nidrā naivālasyaṃ prajāyate

Es honrado por el círculo de yoginīs, capaz de crear y destruir. No surgen hambre, sed, sueño ni pereza.

Este verso continúa describiendo los poderes adquiridos mediante sītkārī. Yoginī cakrasaṃmānya indica que el practicante es venerado por el “círculo de yoginīs” — las deidades femeninas que representan diferentes aspectos de śakti o las compañeras espirituales en la tradición tántrica.

Sṛṣṭisaṃhārakārakaḥ — “capaz de crear y destruir” — sugiere el dominio sobre las fuerzas primordiales de manifestación y disolución. Esto puede interpretarse como control sobre los propios procesos mentales y vitales.

Los beneficios prácticos son la eliminación de kṣudhā (hambre), tṛṣā (sed), nidrā (necesidad excesiva de sueño) y ālasya (pereza). Estas son las distracciones físicas que típicamente interrumpen la práctica. El yogui avanzado trasciende estas necesidades ordinarias, aunque sigue atendiendo al cuerpo con sabiduría.