Arjuna Viṣāda Yoga · Verso 24

संजय उवाच | एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत | सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम्

sañjaya uvāca | evam ukto hṛṣīkeśo guḍākeśena bhārata | senayor ubhayor madhye sthāpayitvā rathottamam

Sañjaya dijo: Así hablado por Guḍākeśa, oh Bhārata, Hṛṣīkeśa colocó el excelso carro entre los dos ejércitos

El retorno de Sañjaya como narrador subraya el ritualidad del momento. Los epítetos de Arjuna y Kṛṣṇa son simétricos: Guḍākeśa (el de cabello-grueso, otro nombre de Arjuna) responde a Hṛṣīkeśa (Señor de los sentidos). Uno representa el individuo embotellado en forma física; el otro, la consciencia que trasciende.

Kṛṣṇa cumple la petición sin cuestionar. El rathottamam (carro-supremo, excelso) no es solo transporte sino símbolo del cuerpo en sāṅkhya. Colocarlo “entre” es el gesto del equilibrio que Arjuna necesita pero no logrará solo.

La acción es sthāpayitvā (habiendo colocado) — completada antes de que Arjuna hable nuevamente.