Sāṅkhya Yoga · Verso 3
क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते | क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप
klaibyaṃ mā sma gamaḥ pārtha naitat tvayy upapadyate | kṣudraṃ hṛdaya-daurbalyaṃ tyaktvottiṣṭha parantapa
No caigas en impotencia, oh Pārtha; esto no te corresponde. Abandona esta pequeña debilidad de corazón y levántate, oh azote de los enemigos
La primera instrucción es negativa: klaibyam mā sma gamaḥ (no vayas a impotencia/castración — klaibya de klība, eunuco). Es lenguaje fuerte que desafía la masculinidad del guerrero. Na etat tvayy upapadyate (esto no se ajusta a ti, no es propio de ti) — la acción debe corresponder a la naturaleza.
El insulto continúa: kṣudra (pequeño, mezquino, vil), hṛdaya-daurbalyam (debilidad de corazón). No es cobardía física sino emocional. El imperativo uttiṣṭha (levántate) rompe la postura sentada de rendición del capítulo 1.
Parantapa (azote/que consume enemigos) es un epíteto de Arjuna que contrasta con su estado actual. Kṛṣṇa lo llama por lo que es, no por lo que parece.