Dvitīyopadeśaḥ (Prāṇāyāma) · Verso 73
अथ मूर्च्छा — पूरकान्ते गाढतरं बध्वा जालन्धरं शनैः | रेचयेन्मूर्च्छनी नाम मनोमूर्च्छा सुखप्रदा
atha mūrcchā — pūrakānte gāḍhataraṃ baddhvā jālandharaṃ śanaiḥ | recayen mūrcchanī nāma manomūrcchā sukhapradā
Ahora mūrcchā: al final de la inhalación, aplicando firmemente jālandhara bandha, exhala lentamente. Esto llamado mūrcchā produce desvanecimiento de la mente y otorga felicidad.
Este verso introduce mūrcchā kumbhaka, cuyo nombre significa “desvanecimiento” o “pérdida de consciencia”. Al completar la inhalación (pūrakānte), se aplica jālandhara bandha (cierre de la garganta) firmemente (gāḍhataram).
La técnica produce manomūrcchā — un desvanecimiento o suspensión de la mente ordinaria. Esto no es inconsciencia patológica sino un estado de absorción donde el parloteo mental cesa. Los pensamientos se desvanecen como nubes dispersándose, dejando un cielo claro de consciencia.
Sukhapradā — “otorgante de felicidad” — describe la cualidad de este estado. Es una experiencia profundamente placentera, libre de las agitaciones habituales de la mente. Los practicantes describen una sensación de flotar, ligereza extrema y paz profunda.