Tṛtīyopadeśaḥ (Mudrā) · Verso 56
उड्डीनं कुरुते यस्मादविश्रान्तं महाखगः | उड्डीयाणं तदेव स्यात्तत्र बन्धो निगद्यते
uḍḍīnaṃ kurute yasmād aviśrāntaṃ mahā-khagaḥ | uḍḍīyāṇaṃ tad eva syāt tatra bandho nigadyate
Porque hace que el gran pájaro (prāṇa) vuele incesantemente hacia arriba, por eso se llama Uḍḍīyāna; ahí se describe el bandha.
Este verso explica la etimología de Uḍḍīyāna. Uḍḍīnam significa “volar hacia arriba”. Mahā-khagaḥ — el gran pájaro — es una metáfora para el prāṇa o para la Kuṇḍalinī. El pájaro Haṃsa (cisne) representa tradicionalmente el alma o la respiración.
Aviśrāntam — sin descanso, incesantemente. Cuando Uḍḍīyāna Bandha se aplica, el prāṇa se eleva continuamente hacia los centros superiores en lugar de dispersarse hacia abajo o hacia afuera.
Tatra bandhaḥ — ahí está el bandha. El “cierre” o “bloqueo” que hace posible este ascenso del prāṇa es precisamente Uḍḍīyāna Bandha: la elevación del diafragma y la retracción abdominal que impulsan la energía hacia arriba.