Tṛtīyopadeśaḥ (Mudrā) · Verso 91
चलितोऽपि यदा बिन्दुः सम्प्राप्तो योनिमण्डलम् | व्रजत्यूर्ध्वं हृतः शक्त्या निबद्धो योनिमुद्रया
calito 'pi yadā binduḥ samprāpto yoni-maṇḍalam | vrajaty ūrdhvaṃ hṛtaḥ śaktyā nibaddho yoni-mudrayā
Incluso cuando el bindu se ha movido y alcanzado la región de la vagina, va hacia arriba, atraído por la śakti, atado por Yoni Mudrā.
Este verso describe la capacidad de reabsorber el bindu incluso después de la emisión, mediante la combinación de Vajrolī y Yoni Mudrā. Calito ‘pi — incluso habiéndose movido — indica que el proceso de eyaculación ha comenzado o incluso completado.
Samprāpto yoni-maṇḍalam — habiendo alcanzado la región de yoni — confirma que el bindu ha salido del cuerpo masculino. Sin embargo, vrajaty ūrdhvam — va hacia arriba — el yogui entrenado puede revertir el proceso.
Hṛtaḥ śaktyā — atraído por śakti — tiene doble significado. Técnicamente, śakti aquí puede referirse a la fuerza de succión generada por el control muscular. Esotéricamente, es kuṇḍalinī śakti quien “reclama” el bindu, atrayéndolo de vuelta hacia su origen en sahasrāra.
Nibaddho yoni-mudrayā — atado por Yoni Mudrā — indica que la práctica combina el control físico de Vajrolī con el sello energético de Yoni Mudrā, creando un circuito cerrado que retiene y eleva la energía recuperada.