Tṛtīyopadeśaḥ (Mudrā) · Verso 59
मुद्रयित्वा महाप्राणं ततः कुर्यात्प्रचारणम् | प्राणायामं ततः कुर्याद्यावदिच्छति तत्त्ववित् ||
mudrayitvā mahāprāṇaṃ tataḥ kuryāt pracāraṇam | prāṇāyāmaṃ tataḥ kuryād yāvad icchati tattvavit ||
Transición al prāṇāyāma. Primero se sella (mudrayitvā) la energía con las mudrās; luego se trabaja con ella mediante la respiración.
La secuencia es clara: purificación (ṣaṭkarma), estabilización (āsana), sellado (mudrā), y ahora circulación (prāṇāyāma). Cada paso prepara el siguiente.
“Tanto como desee” — el prāṇāyāma debe practicarse según capacidad, no forzando. El “conocedor de la verdad” practica con moderación sabia.