Kṣetra-Kṣetrajña Yoga · Verso 1
अर्जुन उवाच | प्रकृतिं पुरुषं चैव क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेव च | एतद्वेदितुमिच्छामि ज्ञानं ज्ञेयं च केशव
arjuna uvāca | prakṛtiṃ puruṣaṃ caiva kṣetraṃ kṣetra-jñam eva ca | etad veditum icchāmi jñānaṃ jñeyaṃ ca keśava
Arjuna dijo: ¡Oh Kṛṣṇa!, deseo conocer a la naturaleza, al espíritu, al campo, al conocedor del campo, al conocimiento y al objeto de conocimiento.
Arjuna solicita instrucción sobre los seis temas que estructuran este capítulo: prakṛti y puruṣa — la dualidad cósmica básica del Sāṅkhya — junto con sus manifestaciones específicas como campo (kṣetra) y conocedor del campo (kṣetra-jña).
La pareja jñāna (conocimiento) y jñeya (objeto digno de conocimiento) establece el marco epistemológico. Todo conocimiento implica sujeto conocedor, objeto conocido y el acto de conocer mismo.
La invocación a Keśava — “el de hermoso cabello” — indica respeto. Arjuna reconoce que esta enseñanza trasciende la especulación filosófica; requiere guía divina.