Tṛtīyopadeśaḥ (Mudrā) · Verso 25

खेचरीमुद्रा महatăगुह्यं महासिद्धिप्रदायिका | तत्प्रकारं प्रवक्ष्यामि शृणु त्वं कमलानने ||

khecarīmudrā mahāguhyaṃ mahāsiddhipradāyikā | tatprakāraṃ pravakṣyāmi śṛṇu tvaṃ kamalānane ||

La Khecarī mudrā es de gran secreto, otorgadora de la gran perfección. Ahora describiré su método; escucha, oh de rostro de loto.

La Khecarī mudrā — el sello del espacio-andarín. Es quizás la técnica más importante del haṭha yoga clásico. Recibe más versos que cualquier otra práctica en el texto.

“De gran secreto” (mahāguhyam). Esta técnica no se enseñaba a cualquiera; requería preparación y madurez. Su poder es tan grande que debe protegerse de uso inapropiado.

El nombre significa “moviéndose en el kha” — el espacio, el éter, el vacío. La lengua se convierte en vehículo de trascendencia espacial.