Saptamopadeśaḥ (Samādhi) · Verso 23

षट्कर्मयोगमासनं मुद्रा प्राणायमस्तथा | ध्यानं समाधिरित्येतद्धठयोगपदं भवेत् ||

ṣaṭkarmayogam āsanaṃ mudrā prāṇāyamas tathā | dhyānaṃ samādhir ity etad haṭhayogapadaṃ bhavet ||

Ṣaṭkarma, āsana, mudrā, prāṇāyama, dhyāna, samādhi — estos son los pasos del haṭha yoga.

Síntesis final del sistema completo. Los seis componentes del haṭha yoga según Gheraṇḍa:

  1. Ṣaṭkarma — purificación
  2. Āsana — posturas
  3. Mudrā — sellos
  4. Prāṇāyāma — control de respiración
  5. Dhyāna — meditación
  6. Samādhi — absorción

Estos son los “pasos” (padāni) del camino. Cada uno prepara el siguiente, y juntos constituyen el haṭha yoga completo.