प्रश्नोपनिषद्

Praśna Upaniṣad

69 versos · 6 preguntas · 500-300 BCE · Atharvaveda

Seis discípulos formulan seis preguntas al sabio Pippalāda sobre el origen, el prāṇa, los estados de consciencia, la meditación en Oṃ y el Ātman. Cada pregunta profundiza en la anterior: del origen del mundo al prāṇa, de los estados de consciencia a la meditación en Oṃ, y finalmente a la naturaleza del Ātman. La pregunta central del yoga: ¿qué respira dentro de nosotros?

कस्मात् Primera pregunta

Kabandhin pregunta: ¿De dónde surgen todas las criaturas?

1.1
सुकेशा च भारद्वाजः शैब्यश्च सत्यकामः सौर्यायणी च गार्ग्यः कौ... sukeśā ca bhāradvājaḥ śaibyaśca satyakāmaḥ sauryāyaṇī ca gārgyaḥ kausalyaścāśval...

Sukeśa, hijo de Bhāradvāja, Śaibya Satyakāma, Sauryāyaṇī Gārgya, Kausalya Aśvalāyana, Bhārgava Vaida...

 1.2
तान्ह स ऋषिरुवाच भूय एव तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया संवत्सरं ... tānha sa ṛṣiruvāca bhūya eva tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā saṃvatsaraṃ saṃvatsy...

El ṛṣi les dijo: Quedaos aquí un año más, practicando austeridades, celibato y fe. Entonces podréis ...

 1.3
अथ कबन्धी कात्यायन उपetya पप्रच्छ भगवन् कुत ह वा इमाः प्रजाः... atha kabandhī kātyāyana upetya papraccha bhagavan kuta ha vā imāḥ prajāḥ prajāya...

Entonces Kabandhī, hijo de Kātyāyana, se acercó y preguntó: Señor, ¿de dónde nacen estas criaturas?...

 1.4
तस्मै स होवाच प्रजाकामो वै प्रजापतिः स तपोऽतप्यत स तपस्तप्त्... tasmai sa hovāca prajākāmo vai prajāpatiḥ sa tapo'tapyata sa tapastaptvā sa mith...

A él le respondió: Prajāpati, el Señor de las criaturas, deseaba prole. Él practicó austeridad, y ha...

 1.5
आदित्यो ह वै प्राणो रयिरेव चन्द्रमा रयिर्वा एतत् सर्वं yanmू... ādityo ha vai prāṇo rayireva candramā rayirvā etat sarvaṃ yanmūrtaṃ cāmūrtaṃ ca ...

El sol, en verdad, es Prāṇa; la luna es Rayi. Todo lo que tiene forma y lo que no tiene forma es Ray...

 1.6
अथादित्य उदयन्यत्प्राचीं दिशं प्रविशति तेन प्राच्यान्प्राणान... athāditya udayanyatprācīṃ diśaṃ praviśati tena prācyān prāṇān raśmiṣu sannidhatt...

Ahora, cuando el sol se levanta y entra en la dirección este, con eso abraza en sus rayos a los sere...

 1.7
स एष वैश्वानरो विश्वरूपः प्राणोऽग्निरुदयते तदेतदृचाऽभ्युक्तम... sa eṣa vaiśvānaro viśvarūpaḥ prāṇo'gnirudayate tadetadṛcā'bhyuktam...

Él, ese Vaiśvānara de formas universales, Prāṇa, el fuego, se levanta. De esto se ha hablado en un v...

 1.8
विश्वरूपं हरिणं जातवेदसं परायणं ज्योतिरेकं तपन्तम् । सहस्ररश... viśvarūpaṃ hariṇaṃ jātavedasaṃ parāyaṇaṃ jyotirekaṃ tapantam | sahasraraśmiḥ śat...

De formas universales, el ciervo dorado, Jātavedas, el refugio supremo, la única luz que calienta, e...

 1.9
संवत्सरो वै प्रजापतिस्तस्यायने दक्षिणमुत्तरं च तद्ये ह वै तद... saṃvatsaro vai prajāpatistasyāyane dakṣiṇaṃ cottaraṃ ca tadye ha vai tadiṣṭāpūrt...

El año, en verdad, es Prajāpati. De él hay dos caminos: el meridional y el septentrional. Aquellos q...

 1.10
अथोत्तरेण तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया विद्ययात्मानमन्विष्यादि... athottareṇa tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā vidyayā'tmānamanviṣyādityamabhijayant...

Pero por el camino septentrional, a través de la austeridad, el celibato, la fe y el conocimiento, b...

 1.11
पञ्चपादं पितरं द्वादशाकृतिं दिवा आहुः परे अर्धे पुरीषिणम् । ... pañcapādaṃ pitaraṃ dvādaśākṛtiṃ diva āhuḥ pare ardhe purīṣiṇam | atheme'nya u pa...

A este Padre de cinco pies y doce formas, en la mitad superior del cielo, dicen que está establecido...

 1.12
मासो वै प्रजापतिस्तस्य कृष्णपक्ष एव रयिः शुक्लः प्राणस्तस्मा... māso vai prajāpatistasya kṛṣṇapakṣa eva rayiḥ śuklaḥ praṇastasmādeta ṛṣayaḥ śukl...

El mes, en verdad, es Prajāpati. Su mitad oscura es Rayi; su mitad brillante es Prāṇa. Por eso estos...

 1.13
अहोरात्रो वै प्रजापतिस्तस्याहरेव प्राणो रात्रिरेव रयिः प्राण... ahorātro vai prajāpatistasyāhareva prāṇo rātrireva rayiḥ prāṇaṃ vā ete praskanda...

El día y la noche, en verdad, son Prajāpati. De ellos, el día es Prāṇa; la noche es Rayi. A quienes ...

 1.14
अन्नं वै प्रजापतिस्ततो ह वै तद्रेतस्तस्मादिमाः प्रजाः प्रजाय... annaṃ vai prajāpatistato ha vai tadretastasmādimāḥ prajāḥ prajāyanta iti...

El alimento, en verdad, es Prajāpati. De él, en verdad, viene el semen; de él nacen estas criaturas....

 1.15
तद्ये ह वै तत्प्रजापतिव्रतं चरन्ति ते मिथुनमुत्पादयन्ते तेषा... tadye ha vai tatprajāpativrataṃ caranti te mithunamutpādayante teṣāmevaiṣa brahm...

Por tanto, aquellos que practican este voto de Prajāpati, ellos producen un par. Pero el mundo de Br...

 1.16
तेषामसौ विरजो ब्रह्मलोको न येषु जिह्ममनृतं च माया चेति... teṣāmasau virajo brahmaloko na yeṣu jihmamanṛtaṃ ca māyā caeti...

A ellos, en verdad, pertenece ese mundo de Brahman libre de manchas; no a aquellos en quienes hay to...

प्राणाः Segunda pregunta

Vaidarbhi pregunta: ¿Qué poderes sostienen el cuerpo? ¿Cuál es el principal entre los prāṇas?

2.1
अथ हैनं भार्गवो वैदर्भिः पप्रच्छ भगवन् कत्येव देवाः प्रजां व... atha hainaṃ bhārgavo vaidarbhiḥ papraccha bhagavan katyeva devāḥ prajāṃ vidhāray...

Entonces Vaidarbhi, de la familia de Bhṛgu, le preguntó: Señor, ¿cuántos dioses sostienen a esta cri...

 2.2
तस्मै स होवाचाकाशो ह वा एष देवो वायुरग्निरापः पृथिवी वाङ्मनश... tasmai sa hovācākāśo ha vā eṣa devo vāyuragnirāpaḥ pṛthivī vāṅmanaścakṣuḥ śrotra...

A él le respondió: El éter, en verdad, es ese dios; el viento, el fuego, el agua, la tierra, el habl...

 2.3
तान् वरिष्ठः प्राण उवाच मा मोहमापद्यथाहमेवैतत्पञ्चधात्मानं प... tān variṣṭhaḥ prāṇa uvāca mā mohamāpadyathāhamevaitatpañcadhātmānaṃ pravibhajyai...

A ellos Prāṇa, el más excelso, dijo: 'No caigáis en ilusión. Yo solo, dividiéndome a mí mismo en cin...

 2.4
सोऽभिमानादूर्ध्वमुत्क्रामदिव तस्मिन्नुत्क्रामत्यथेतरे सर्व ए... so'bhimānādūrdhvamutkrāmata iva tasminnutkrāmatyathetare sarva evotkrāmante tasm...

Él, por orgullo, como que se elevó hacia arriba. Cuando él salió, todos los otros también salieron; ...

 2.5
एषोऽग्निस्तपत्येष सूर्य एष परजन्यो मघवानेष वायुरेष पृथिवी रय... eṣo'gnistapatyeṣa sūrya eṣa parajanyo maghavāneṣa vāyureṣa pṛthivī rayirdevaḥ sa...

Este es el fuego que arde, este es el sol; este es Indra, el dios de la lluvia; este es el viento; e...

 2.6
अरा इव रथनाभौ प्राणे सर्वं प्रतिष्ठितम् । ऋचो यजूग्ंषि सामान... arā iva rathanābhau prāṇe sarvaṃ pratiṣṭhitam | ṛco yajūgͫṣi sāmāni yajñaḥ kṣatr...

Como los radios en el cubo de una rueda, todo está establecido en Prāṇa: los Ṛgveda, el Yajurveda, e...

 2.7
प्रजापतिश्चरसि गर्भे त्वमेव प्रतिजायसे तुभ्यं प्राण प्रजास्त... prajāpatiścarasi garbhe tvameva pratijāyase tubhyaṃ prāṇa prajāstvimā baliṃ hara...

Como Prajāpati te mueves en el vientre; tú solo naces de nuevo. A ti, Prāṇa, estas criaturas ofrecen...

 2.8
देवानामसि वahnitमः पितॄणां प्रथमा स्वधा ऋषीणां चरितं सत्यमथर... devānāmasi vahnitamaḥ pitṝṇāṃ prathamā svadhā ṛṣīṇāṃ caritaṃ satyamatharvāṅgiras...

Tú eres el mejor portador de oblaciones a los dioses; la primera ofrenda a los antepasados; tú eres ...

 2.9
इन्द्रस्त्वं प्राण तेजसा रुद्रोऽसि परिरक्षिता त्वमन्तरिक्षे ... indrastvaṃ prāṇa tejasā rudro'si parirakṣitā tvamantarikṣe carasi sūryastvaṃ jyo...

Tú eres Indra por tu poder, tú eres Rudra como protector. Te mueves en el espacio intermedio; tú ere...

 2.10
यदा त्वमभिवर्षस्यथेमाः प्राण ते प्रजाः आनन्दरूपास्तिष्ठन्ति ... yadā tvamabhivarṣasyathemāḥ prāṇa te prajāḥ ānandarūpāstiṣṭhanti kāmāyānnaṃ bhav...

Cuando tú derramas lluvia, estas criaturas tuyas, de forma dichosa, permanecen pensando: 'Habrá abun...

 2.11
व्रात्यस्त्वं प्राणैकर्षत्ता विश्वस्य सत्पतिः वयमाद्यस्य दात... vrātyastvaṃ prāṇaikarṣarattā viśvasya satpatiḥ vayamād yasya dātāraḥ pitā tvaṃ m...

Tú eres el Vrātya, Prāṇa, el único ṛṣi, el consumidor de todo, el buen señor del universo. Nosotros ...

 2.12
या ते तनुर्वाचि प्रतिष्ठिता या शroत्रे या च चक्षुषि या च मनस... yā te tanūrvāci pratiṣṭhitā yā śrotre yā ca cakṣuṣi yā ca manasi santatā śivāṃ t...

Esa forma tuya que está establecida en el habla, que está en el oído, que está en el ojo, y que se e...

 2.13
प्राणस्येदं वशे सर्वं त्रिदिवे यत्प्रतिष्ठितम् मातेव पुत्रान... prāṇasyedaṃ vaśe sarvaṃ tridive yatpratiṣṭhitam māteva putrānrakṣasva śrīśca pra...

Todo lo que está establecido en los tres cielos está bajo el control de Prāṇa. Protégenos como una m...

कुतो Tercera pregunta

Kausalya pregunta: ¿De dónde viene el prāṇa? ¿Cómo entra en el cuerpo? ¿Cómo se distribuye?

3.1
अथ हैनं कौशल्यश्चाश्वलायनः पप्रच्छ भगवन् कुत एष प्राणो जायते... atha hainaṃ kauśalyaścāśvalāyanaḥ papraccha bhagavan kuta eṣa prāṇo jāyate katha...

Entonces Kauśalya, hijo de Aśvalāyana, le preguntó: Señor, ¿de dónde nace este Prāṇa? ¿Cómo entra en...

 3.2
तस्मै स होवाचातिप्रश्नान्पृच्छसि ब्रह्मिष्ठोऽसीति तस्मात्तेऽ... tasmai sa hovācātipraśnān pṛcchasi brahmiṣṭho'sīti tasmātte'haṃ bravīmi...

A él le respondió: Estás haciendo preguntas muy difíciles; eres uno extremadamente apegado a Brahman...

 3.3
आत्मन एष प्राणो जायते । यथैषा पुरुषे छायैतस्मिन्नेतदाततम् । ... ātmana eṣa prāṇo jāyate | yathaiṣā puruṣe chāyaitasminn etad ātatam | manokṛtenā...

Este prāṇa nace del Ātman. Como la sombra está extendida sobre una persona, así (prāṇa) está extendi...

 3.4
यथा सम्राडेवाधिकृतान्विनियुङ्क्ते एतान्ग्रामानेतान्ग्रामानधि... yathā samrāḍ evādhikṛtān viniyuṅkte etān grāmān etān grāmān adhitiṣṭhasveti | ev...

Como un emperador asigna oficiales (diciendo): 'Gobierna estas aldeas, gobierna aquellas aldeas', as...

 3.5
पायूपस्थेऽपानं चक्षुःश्रोत्रे मुखनासिकाभ्यां प्राणः स्वयं प्... pāyūpasthe'pānaṃ cakṣuḥśrotre mukhanāsikābhyāṃ prāṇaḥ svayaṃ prātiṣṭhate madhye ...

Apāna (reside) en los órganos de excreción y generación. Prāṇa mismo se establece en el ojo, el oído...

 3.6
हृदि ह्येष आत्मा । अत्रैतदेकशतं नाडीनां तासां शतं शतमेकैकस्य... hṛdi hy eṣa ātmā | atraitad ekaśataṃ nāḍīnāṃ tāsāṃ śataṃ śatam ekaikasyā dvāsapt...

En el corazón reside este Ātman. Aquí hay ciento una nāḍīs. Cada una de ellas tiene cien ramas. Cada...

 3.7
अथैकयोर्ध्व उदानः पुण्येन पुण्यं लोकं नयति पापेन पापमुभाभ्या... athaikayordhva udānaḥ puṇyena puṇyaṃ lokaṃ nayati pāpena pāpam ubhābhyām eva man...

Además, por una (nāḍī), hacia arriba, udāna (conduce): por el mérito, al mundo del mérito; por el de...

 3.8
आदित्यो ह वै बाह्यः प्राण उदयतेषा ह्येनं चाक्षुषं प्राणमनुगृ... ādityo ha vai bāhyaḥ prāṇa udayateṣa hyenaṃ cākṣuṣaṃ prāṇamanugṛhāṇāt pṛthivyāṃ ...

El sol, en verdad, es el Prāṇa externo; pues al surgir favoréce el Prāṇa ocular de este. La deidad q...

 3.9
तेजो ह वा उदानस्तस्मादुपशान्ततेजाः पुनर्भवमिन्द्रियैर्मनसि स... tejo ha vā udānastasmādupaśāntatejāḥ punarbhavamindriyairmanasi sampadyamānaiḥ...

El fuego, en verdad, es Udāna. Por eso, cuando el fuego se extingue, se va para re-nacer, con los se...

 3.10
यच्चित्तस्तेनैष प्राणमायाति प्राणस्तेजसा युक्तः सहात्मना तथा... yaccittastenaiṣa prāṇamāyāti prāṇastejasā yuktaḥ sahātmanā tathāsaṅkalpitaṃ loka...

Lo que uno piensa, con eso entra en Prāṇa. El Prāṇa, unido a la luz, junto con el Ser, lleva al mund...

 3.11
य एवं विद्वान्प्राणं वेद न हास्य प्रजा हीयतेऽमृतो भवति तदेष ... ya evaṃ vidvānprāṇaṃ veda na hāsya prajā hīyate'mṛto bhavati tadeṣa ślokaḥ...

Quien así conociendo conoce a Prāṇa, su prole no perece, y se vuelve inmortal. Acerca de esto hay es...

 3.12
उत्पत्तिमायतिं स्थानं विभुत्वं चैव पञ्चधा अध्यात्मं चैव प्रा... utpattimāyatiṃ sthānaṃ vibhutvaṃ caiva pañcadhā adhyātmaṃ caiva prāṇasya vijñāyā...

Conociendo el origen, la entrada, el lugar, la distribución en cinco formas, y lo interno de Prāṇa, ...

कः स्वपिति Cuarta pregunta

Souryayani pregunta: ¿Quién duerme en nosotros? ¿Quién permanece despierto? ¿Quién ve los sueños?

4.1
अथ हैनं सौर्यायणि गार्ग्यः पप्रच्छ । भगवन्नेतस्मिन्पुरुषे का... atha hainaṃ sauryāyaṇi gārgyaḥ papraccha | bhagavann etasmin puruṣe kāni svapant...

Entonces Gārgya Sauryāyaṇi le preguntó: Señor, ¿cuáles (facultades) duermen en este ser humano? ¿Cuá...

 4.2
तस्मै स होवाच यथा गार्ग्य मरीचयोऽर्कस्यास्तं गच्छतः सर्वा एत... tasmai sa hovāca yathā gārgya marīcayo'rkasyāstaṃ gacchataḥ sarvā etasmiṃstejoma...

A él le respondió: Como los rayos del sol, Gārgya, cuando se pone, todos se unen en ese disco de luz...

 4.3
प्राणाग्नय एवैतस्मिन्पुरे जाग्रति गार्हपत्यो ह वा एषोऽपानो व... prāṇāgnaya evaitasminpure jāgrati gārhapatyo ha vā eṣo'pāno vyāno'nvāhāryapacano...

Los fuegos de Prāṇa permanecen despiertos en esta ciudad. El Apāna es, en verdad, el fuego Gārhapaty...

 4.4
यदुच्छ्वासनिःश्वासावेतावाहुती समं नयतीति स समानः मनो ह वाव य... yaducchvāsaniḥśvāsāvetāvāhutī samaṃ nayatīti sa samānaḥ mano ha vāva yajamāna iṣ...

Las dos oblaciones, la exhalación y la inhalación, que lleva igualmente — eso es Samāna. La mente, e...

 4.5
अत्रैष देवः स्वप्ने महिमानमनुभवति । यद्दृष्टं दृष्टमनुपश्यति... atraiṣa devaḥ svapne mahimānam anubhavati | yad dṛṣṭaṃ dṛṣṭam anupaśyati śrutaṃ ...

Aquí este deva (la mente) experimenta su grandeza en el sueño. Lo que fue visto, lo ve de nuevo; lo ...

 4.6
स यदा तेजसाऽभिभूतो भवत्यत्रैष देवः स्वप्नान्न पश्यत्यथ यदैतस... sa yadā tejasā'bhibhūto bhavatyatraaiṣa devaḥ svapnānna paśyati atha yadaitasmiṃ...

Cuando él es dominado por la luz, entonces esta deidad no ve sueños; entonces, en este cuerpo, surge...

 4.7
स यथा सोभ्या वयांसि वसोवृक्षं सम्प्रतिष्ठन्त एवं ह वै तत्सर्... sa yathā sobhya vayāṃsi vasovṛkṣaṃ sampratiṣṭhante evaṃ ha vai tatsarvaṃ para āt...

Como los pájaros se dirigen a un árbol para descansar, así, en verdad, todo esto descansa en el Ātma...

 4.8
पृथिवी च पृथिवीमात्रा चापश्चापोमात्रा च तेजश्च तेजोमात्रा च ... pṛthivī ca pṛthivīmātrā cāpaścāpomātrā ca tejaśca tejomātrā ca vāyuśca vāyumātrā...

La tierra y la esencia de la tierra; el agua y la esencia del agua; el fuego y la esencia del fuego;...

 4.9
एष हि द्रष्टा स्प्रष्टा शrotा घ्राता रसयिता मन्ता बोद्धा कर्... eṣa hi draṣṭā spraṣṭā śrotā ghrātā rasayitā mantā boddhā kartā vijñānātmā puruṣa...

Él, en verdad, es el que ve, el que toca, el que oye, el que huele, el que saborea, el que piensa, e...

 4.10
परमेवाक्सरं प्रतिपद्यते स यो ह वै तदच्छायामशरीरमलोहितं शुभ्र... paramevākṣaraṃ pratipadyate sa yo ha vai tadacchāyamaśarīramalohitaṃ śubhramakṣa...

Alcanza el Indestructible Supremo. Quien conoce, ¡oh, amable!, ese indestructible sin sombra, sin cu...

 4.11
विज्ञानात्मा सह देवैश्च सर्वैः प्राणा भूतानि सम्प्रतिष्ठन्ति... vijñānātmā saha devaiśca sarvaiḥ prāṇā bhūtāni sampratiṣṭhanti yatra tadakṣaraṃ ...

El ser inteligente, junto con todos los dioses, los Prāṇas y los elementos, descansa donde se conoce...

 4.12
अत्रैष देवः स्वप्ने महिमानमनुभवति यद्दृष्टं दृष्टमनुपश्यति श... atraiṣa devaḥ svapne mahimānamanubhavati yaddṛṣṭaṃ dṛṣṭamanupaśyati śrutaṃ śruta...

Ahí, este dios experimenta grandeza en el sueño. Lo que ha sido visto, ve de nuevo; lo que ha sido o...

 4.13
अथैनं देवः स्वप्नान्न पश्यत्यथ यदैतस्मिंशरीरे तत्सुखं भवति... athainaṃ devaḥ svapnānna paśyati atha yadaitasmiṃśarīre tatsukhaṃ bhavati...

Entonces este dios no ve sueños; entonces, en este cuerpo, surge esa dicha....

ॐ इति Quinta pregunta

Satyakama pregunta: ¿Qué gana quien medita en Oṃ hasta la muerte?

5.1
अथ हैनं शैब्यः सत्यकामः पप्रच्छ स यो ह वै तद्भगवन्मनुष्येषु ... atha hainaṃ śaibyaḥ satyakāmaḥ papraccha sa yo ha vai tadbhagavanmanuṣyeṣu prāya...

Entonces Śaibya Satyakāma le preguntó: Si alguien entre los humanos medita en el sílabo Oṅkāra hasta...

 5.2
एतद्वै सत्यकाम परं चापरं च ब्रह्म यदोङ्कारस्तस्माद्विद्वानेत... etadvai satyakāma paraṃ cāparaṃ ca brahma yadoṅkāraḥ tasmādvidvānetenaivāyatanen...

Esto, ¡oh, Satyakāma!, es el Brahman Supremo y también el otro Brahman, el Oṅkāra. Por eso, el sabio...

 5.3
स यद्येकमात्रमभिध्यायीत स तेनैव संवेदितस्तूर्णमेव जगत्यामभिस... sa yadyekamātramabhidhyāyīta sa tenaiva saṃveditastūrṇameva jagatyāmabhisampadya...

Si medita en una mātrā, entonces, iluminado por ella, rápidamente retorna a la tierra. Los Ṛgveda lo...

 5.4
अथ यदि द्विमात्रेण मनसि सम्पद्यते सोऽन्तरिक्षं यजुर्भिरुन्नी... atha yadi dvimātreṇa manasi sampadyate so'ntarikṣaṃ yajurbhirunnīyate somalokaṃ ...

Pero si con dos mātrās se une a la mente, es conducido por el Yajurveda al espacio intermedio, al mu...

 5.5
स यो हैतमेवं विद्वानक्षरं प्रणौति येतनेनैष आत्मानं गमयति । व... sa yo haitam evaṃ vidvān akṣaraṃ praṇauti | ye tenaiṣa ātmānaṃ gamayati | vidvāṃ...

Aquel que, conociendo así, medita sobre la sílaba (Om), mediante esa (práctica) alcanza al Ātman. El...

 5.6
तिस्रो मात्रा मृत्युमत्यः प्रयुक्ता अन्योन्यसक्ता अनविप्रयुक... tisro mātrā mṛtyumatyaḥ prayuktā anyonyasaktā anaviprayuktāḥ kriyāsu bāhyābhyant...

Las tres mātrās, cuando empleadas separadamente, están sujetas a muerte; unidas entre sí, no separad...

 5.7
ऋग्भिरेतं यजुर्भिरन्तरिक्षं सामभिर्यतत्कवयो वेदयन्ते तमोङ्का... ṛgbhiraetaṃ yajurbhirantarikṣaṃ sāmabhiryatatkavayo vedayante tamoṅkāreṇaivāyata...

Con los Ṛgveda alcanza este mundo; con el Yajurveda, el espacio intermedio; con el Sāmaveda, lo que ...

षोडशकलाः Sexta pregunta

Sukesha pregunta: ¿Dónde están las dieciséis partes del Ātman?

6.1
अथ हैनं सुकेषी भार्गवः पप्रच्छ भगवन् हिरण्यनाभः कौशल्यः शाण्... atha hainaṃ sukeṣī bhārgavaḥ papraccha bhagavan hiraṇyanābhaḥ kauśalyaḥ śāṇḍilya...

Entonces Sukeṣin Bhārgava le preguntó: Señor, Hiraṇyanābha de Kauśala, de la escuela de Śāṇḍilya, es...

 6.2
यथा वै कश्चित्साम प्रवदन्नभिप्रवदत्येवं प्राणो वै साम तद्यद्... yathā vai kaścitsāma pravadannabhipravadyevaṃ prāṇo vai sāma tadyadyatsāma tadvā...

Como cuando alguien canta el Sāman con entusiasmo, así Prāṇa es, en verdad, el Sāman. Eso que es el ...

 6.3
तद्वै तदुक्तं स्तोत्रं वा स्तुतिर्वेति सर्वाणि ह वा एतानि भू... tadvai taduktaṃ stotraṃ vā stutirveti sarvāṇi ha vā etāni bhūtānyuktvā stotraṃ y...

Eso, en verdad, es llamado estrofa, o himno de alabanza. Todos estos seres, habiendo cantado, se une...

 6.4
तद्वै तत्साम्नोऽभिस्तव एष वः स्ताव इति सर्वाणि ह वा एतानि भू... tadvai tatsāmno'bhistava eṣa vaḥ stāva iti sarvāṇi ha vā etāni bhūtānyabhistutya...

Eso, en verdad, es la alabanza del Sāman: 'Que él nos alabe'. Todos estos seres, siendo alabados, al...

 6.5
तद्वै तदुग्रं वा उग्रैरिव भेषजं वा भेषजैरिवेति सर्वाणि ह वा ... tadvai taduggraṃ vā uggairiva bheṣajaṃ vā bheṣajairiveti sarvāṇi ha vā etāni bhū...

Eso, en verdad, es poderoso como el poder; medicinal como la medicina. Todos estos seres, uniéndose ...

 6.6
तद्वै तद्ब्रह्म तज्ज्येष्ठं तद्वै ब्रह्म तज्ज्येष्ठं तस्मात्... tadvai tadbrahma tajjyeṣṭhaṃ tadvai brahma tajjyeṣṭhaṃ tasmātteṣāṃ vā eteṣāṃ pañ...

Eso, en verdad, es Brahman; eso es lo más excelso. Eso es, en verdad, Brahman; eso es lo más excelso...

 6.7
तस्मात्ते वै तस्मिन्सन्निहिते नापहीयेते न ह तस्मादुपहीयन्ते ... tasmātste vai tasminnannihite nāpahīyete na ha tasmādupahīyante yaddhi brahmaiva...

Por eso, ellos, estando unidos a eso, no decaen; ni caen de eso. Porque lo que es Brahman, eso solo ...

 6.8
तस्मै वा एतमुपनिषदं नारदोऽश्विभ्यामुक्त्वानुकाशनायाजिग्रह ता... tasmai vā etamupaniṣadaṃ nārado'śvibhyāmuktvānukāśanāyājigraha tāṃ vai mṛgaśīrṣa...

A él, en verdad, Narada enseñó esta Upaniṣad a los Aśvins, y ellos la enseñaron a el otro. El ṛṣi Mṛ...
Más sobre Praśna Upaniṣad

El contexto

Los seis buscadores — Kabandhin, Vaidarbhi, Kausalya, Souryayani, Satyakama y Sukesha — llegan a Pippalāda con leña en mano, símbolo de la disposición a servir al maestro. Cada pregunta profundiza en la anterior.

Relevancia para el yoga

Tratado sistemático sobre el prāṇa como principio vital. La pregunta central del yoga: ¿qué respira dentro de nosotros?

Temas clave

  • prāṇa
  • oṃkāra
  • estados de consciencia
  • ṛta
  • pippalāda

Traducciones

  • The Early Upaniṣads — Patrick Olivelle
  • The Upanishads — Eknath Easwaran
  • The Principal Upaniṣads — S. Radhakrishnan